[Home ]   [ فارسی ]  
Main Menu
::
:: welcome ::

سامانه مدیریت داده های پژوهشی

Management of Research Projects


AWT IMAGE


:: Latest Published Issue: Volume 1, Number 1 (2018/5) ::
  |   Highlights
خاک خیابان (street dust) مخلوط پیچیده‌ای از مواد مختلف است که می‌تواند منشأ طبیعی و مصنوعی داشته باشد(1, 2). در مطالعات مختلف منابع مختلفی برای خاک خیابان اشاره گردیده است. منابع ذرات با منشأ طبیعی می‌تواند از منابعی مانند خاک‌ها، نمک‌های منتشره از دریاها و اقیانوس‌ها، خاکستر های منتشره از فوران آتش‌فشان‌ها، بقایای مواد گیاهی کشاورزی و دود ناشی از سوختن جنگل‌ها باشد(1, 3). منابع مصنوعی ذرات خاک می‌تواند از ساخت‌وساز شهری، سایش آسفالت و بتون‌ها و نیز سایش لاستیک تایر ماشین‌ها، ترافیک (ذرات منتشره از سوخت، کاربراتور و اگزوز)، فرایندهای صنعتی، فعالیت‌های کشاورزی و غیره ناشی گردد(4, 5). مطالعات محققین مختلف نیز نشان می‌دهد که فعالیت‌ها صنعتی نقش مهمی در تولید خاک خیابان دارند و نیز نشان داده‌اند که فعالیت‌های صنعتی مقیاس کوچک (low-Scale) و معدن‌ها می‌توانند تأثیر مهمی روی ترکیب خاک خیابان داشته باشند(6, 7). یکی از موارد مهم مرتبط با خاک خیابان، مشکلات بهداشتی برای ساکنین شهرها (خصوصاً افراد مستعد به بیماری، سالمندان و کودکان) است(8) این خاک‌ها می‌توانند حاوی فلزات سمی مختلفی باشند و مطالعات نشان می‌دهد ذرات خاک خیابان می‌توانند دارای اندازه‌ای بین 45/. تا 75 میکرون باشند و این ذرات می‌توانند به‌آسانی به‌وسیله رفت‌وآمد وسایل نقلیه، باد و طوفان‌ها دوباره به حالت معلق درآیند(9, 10). یکی از مهمترین منابع فلزات سنگین  انتشارات ناشی از وسایل نقلیه موتوری  می باشد(11). وسایل نقلیه موتوری از طریق مخلوطی از ترکیبات پیچیده فلزات سنگین ناشی از سایش تایرها ، سیستم ترمزها ،بخشهای فرسوده موتور و خاکهای برخاسته از جاده انسان را در معرض آلودگی ها قرار می¬دهند(12). طبق مطالعات  متعددهرچند تعداد زیادی از عناصر مثل سرب ،آهن و کادمیوم  ممکن است در اکثر خاک¬های خیابان وجود داشته باشند لکن ترکیب عناصر، الگوی توزیع و منابع محتمل خاک خیابان در همه محیط های شهری مشترک نبوده و تحت تاثیر ویژگی های هر شهر است. از جمله فلزات سنگین موجود در خاک خیابان سرب، کادمیوم، آهن، مس، روی، نیکل،جیوه ،کروم و... یافت شده اند(13). میزان غلظت و تجمع فلزات در محیط زیست شهری در سال¬های اخیر بطور نگران کننده ای افزایش یافته است. سرب ناشی از سوختن گازوئیل و مس، روی و کادمیوم حاصل اجزای ماشین ها، خراش لاستیک ها، روغن ها و همچنین انتشارات صنعتی  و زباله سوزها می باشند. گمان می¬رود منابع نیکل و کروم بعلت خوردگی قطعات وسایل نقلیه موتوری و بخش های لحیم کاری شده موتور باشد(14). اهمیت خاک خیابان به دو دلیل می باشد اول اینکه استنشاق مواد آلاینده از خاک بلند شده و ورود این مواد آلاینده  به بدن بطور مستقیم و دوم خاک خیابان بعنوان محیط اصلی تجمع فلزات سنگین و ورود آنها به چرخه غذایی از طریق آب و خاک می باشد(14). این آلاینده ها خصوصا فلزات سنگین خاصیت تجمع پذیری و سرطان زایی دارند ومی توانند مشکلات متعدد بهداشتی و زیست محیطی را ایجاد کنند(15). به عنوان مثال فلزPb می تواند باعث ناهنجاری عصبی در کودکان وافزایش فشارخون در بزرگسالان شود،جذب بالایZn به میزان 1گرم در انسان با دردهای شکمی واسپاسم گوارش همراه است و همچنینCu وZn در جذب بدن با یکدیگر رقابت دارند افزایشZn در محدوده 100-300میلی گرم در روز با کم خونی سلولی همراه است و منجر به کاهش جذب در بدن می گردد. همچنینCr شش ظرفیتی در انسان سبب نکروزشدن کبد، التهاب کلیه ونهایتا مرگ می شود(15). ذرات گرد و خاک به راحتی از طریق جریان هوا جابجا و درسطح شهر پراکنده می شوند، پیامد آن آلودگی سطح شهر به این عناصر خطرناک است. در حال حاظر خطرات ناشی از مواجهه این عناصر برای عموم افراد جامعه شناخته شده است(15). از دیگر مشکلات ایجادی ناشی از خاک خیابان، همان‌طور که اشاره گردید چون این خاک‌ها می‌توانند حاوی فلزات سنگین سمی مختلفی باشند در هنگام بارندگی و ایجاد سیلاب از سطح خیابان‌ها شسته شده و وارد آب‌های پذیرنده می‌شوند و علاوه بر ایجاد مشکلات تصفیه‌ای آب، می‌توانند مشکلات بهداشتی از طریق آب آشامیدنی برای انسان و حیوانات ایجاد کند. در مطالعات انجام‌شده در رواناب‌های شهری فلزاتی مانند روی، مس، سرب و کادمیوم یافت شده که روی و کادمیوم به ترتیب بیشترین و کمترین غلظت‌ها را داشته‌اند(16, 17). از دیگر مواد تشکیل‌دهنده خاک خیابان می‌تواند به خاک تایر وسایل نقلیه (Tire Dust) اشاره کرد که از مواد تشکیل‌دهنده نهایی خاک خیابان است. طبق تحقیقات سازمان محیط‌زیست انگلستان، میزان جرم نشر سالیانه در این کشور 5.3 * 107 کیلوگرم برآورد شده است(18)، میزان مواد سایش یافته تایر (Tire abrasion) در کشور آلمان به ازای هر کیلومتر در جاده‌های مختلف تقریباً 2.1*108 کیلوگرم برآورد گردیده است(19). خاک تایر آلاینده مهمی است و منبع فلز سمی روی در محیط‌های شهری است(20). بنابراین خطر آلودگی خاک و منابع آبی و سلامت انسان ها، کمتر از آلودگی هوا نیست اما چون این آلودگی نسبت هوا ملموس نیست کم تر مورد توجه قرار گرفته است. ارزیابی ریسک سلامت به عنوان ابزاری برای سنجش و ارزیابی پیامدهای سلامتی(پیامدهای سرطانی و غیرسرطانی) حاصل از تماس با عوامل خطر (هم چون آلاینده های شیمیایی، فلزات سنگین و غیره ) و همچنین به عنوان اساسی برای توسعه استراتژی های مدیریت ریسک می باشد. ذرات معلق یکی از آلاینده های اتمسفری هستند که  اثرات سلامتی آنها به عوامل مختلفی از قبیل اندازه،  غلظت، ترکیب و سمیت آن ها بستگی دارد. (21). ذرات  معلق با قطر آئرودینامیکی کم تر از 10 میکرون یکی از آلاینده های معیار بوده که در زمینه اثرات بهداشتی ناشی از ذرات ریز در هوا استفاده می گردند.(22) آئروسل های فلزدار بخش کوچکی از  PM10را تشکیل می دهند، اما غلظت های بیش از حد و یا مواجه طولانی مدت با آن ها از می تواند باعث اثرات سمی شدیدی بر روی انسان و محیط زیست گردد. بنابراین، اندازه گیر ی   غلظت فلزات در ذرات قابل استنشاق جهت تعیین اثرات بالقوه آنها مهم می باشد(21). شهر مهران یکی از شهرهای توسعه نیافته کوچک در غرب استان ایلام و همسایه کشور عراق در سالهای پس از به قدرت رسیدن دولت هم سو با کشور جمهوری اسلامی ایران، بعنوان گذرگاه اول عبور زایران عتبات عالیات توسط دولت انتخاب شده و هرساله در ایام و مناسبت های مذهبی مثل ایام تاسوعا و عاشور، اربعین حسینی، شهادت امام علی (ع) شاهد حضور خیل عظیم زوار برای شرکت در مراسم های مذهبی در شهرهای مذهبی کشور عراق هسیتم. خصوصا از سال 1393 به بعد موضوع ابعاد بسیار گسترده تری یافته و در ایام اربعین حسینی جمعتی بالغ بر  2میلیون نفر برای شرکت در مراسم اربعین از 10روز قبل از اربعین به شهرمهران وارد شده، از مرز گذشته و پس از شرکت در مراسم  روز اربعین ظرف مدت ده روز از طریق شهر مهران به کشور باز می گردند. با احتساب دومیلون رفت و دو میلیون برگشت و 20روز تردد، شهر کوچک مهران برای مدت 20 روز به شهری با جمعیت  200هزار نفر تبدیل می شود که طبق آمار راهنمایی و رانندگی، حدود 60 الی 70 هزار انواع خودرو روزانه در این مدت در سطح شهر تردد می کنند  و شلوغ ترین موقع از سال را رقم میزند (23). جمعیت 17هزار نفری مهران چیزی با میزان اندک وسیله نقلیه در تیر ماه خلوت ترین بار ترافیکی را دارد و قطعا بارآلودگی فلزات سنگین در خاک خیابان شهر هم کم خواهد بود لذ این مطالعه با انجام نمونه گیری از خاک خیابان در دو نوبت از سال، برای تعیین اثر این جایجایی عظیم جمعیت و افزایش شدید بار ترافیک شهری بر میزان فلزات سنگین و مقایسه آن با خلوت ترین موقع سال می باشد تا در اختیار مراجع ذیصلاح برای تصمیم گیری قرار گیرد(23). هدف از انجام این مطالعه ارزیابی غلظت فلزات سمی موجود در خاک خیابان، مقایسه غلظت‌های اندازه‌گیری شده با مقدار زمینه غلظت فلزات مربوطه، تعیین شاخص‌های آلودگی خاک برای خاک خیابان و مشخص کردن میزان آلودگی خاک خیابان منطقه مورد نمونه‌برداری بوده است. همچنین در ادامه ریسک سلامتی ناشی از فلزات اندازه گیری شده نیز محاسبه می گردد.
:: Most visited published projects in last 6 months ::
::
::
Login
Username
Password
Remember me
Reset Password
::
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 40 queries by YEKTAWEB 3658